سوق دهنده ها

سوق دهنده ها چیستند؟

در اوایل دهه هفتاد ، روانشناسی بالینی به نام تیبی کاهلر به طور شگفت انگیزی کشف کرد که پیش نویس زندگی در افراد در مدت زمان بسیار کوتاهی نیز ممکن است اجرا گردد.

وی متوجه شد مجموعه ای از رفتارها ، ژست بدنی و کلمات خاصی به صورت زنجیره ای رخ می دهند که کاهلر و همکارانش آنها را “سوق دهنده “نامیدند.

با فعال شدن سوق دهنده ها در فرد ، رفتارهای پیش نویسی و قابل پیش بینی بیشتری رخ می دهد. طی مشاهدات و بررسی های فراوان پنج سوق دهنده شناسایی گردید.

سوق دهنده ها پیام های مثبت دستوری هستند که فرد را وادار به انجام کاری می نمایند. مثبت نه به لحاظ ارزشی بلکه از این نظر که وادار کننده هستند . شخص به نوعی احساس اجبار و الزام می کند تا به خوب بودن مشروط نایل آید.

به طور مثال پیام سوق دهنده کامل باش این است که تو در صورتی خوب و دوست داشتنی هستی که کامل باشی.

هر کدام از سوق دهنده ها پیامی مبنی بر پذیرفته شدن فرد در خود دارند.

انواع سوق دهنده ها

  • کامل باش
  • دیگران را خشنود کن
  • سختکوش باش
  • قوی باش
  • عجله کن

هر کدام از این سوق دهنده ها دارای ویژگی های خاص خود می باشند . نشانه های خاص هر کدام از سوق دهنده ها به شرح زیر است:

سوق دهنده کامل باش

فردی که در این سوق دهنده قرار دارد در بین صحبت های خودش پرانتز در پرانتز باز می کند. حاشیه و توضیح صحبت هایش زیادنر از معمول است. از کلماتی که معنی جمله را چندان عوض نمی کنند ، استفاده فراوانی می شود. مثل : “همان طور که گفتم”  ، “در واقع”  ، “احتمالا” و …

هنگام صحبت با انگشتانش آنها را می شمارد مبادا موردی از قلم افتاده باشد. هنگام صحبت نیز نگاهش به سمت بالا یا طرفین تمایل پیدا می کند.

فرد در این سوق دهنده کمال هر چیزی را جستجو می کند و طالب “ترین” ها است .

photo_2016-10-17_18-50-57

سوق دهنده دیگران را خشنود کن

در این سوق دهنده فرد سعی می کند دیگران را از خودش راضی و خشنود نگه دارد. جملاتی که به کار می برند با هیجان بالا شروع می شوند و با افت هیجان و حتی سرخوردگی به پایان می رسند.

مثلا در پایان یک مهمانی چنین فردی ممکن است به میزبان بگوید: چه مهمانی خوبی بود ولی من می دونم کوفتم خواهد شد.

در یکی از دوره های آموزشی از دانشجویان خواستم به همکلاسی ها نوازش مثبت بدهند . یکی از آنها به نفر بغل دستی اش گفت: چه شال بنفش خوشرنگی داری ولی من هیچوقت نمیتونم شال بنفش داشته باشم.

فردی که در این سوق دهنده قرار دارد نگاهش از پایین به بالا است و ابروهایش را در جهت افقی چین می اندازد تا بتواند فرد مقابل را ببیند.

سوق دهنده سختکوش باش

در سوق دهنده سختکوش باش فرد بیشتر سعی می کند که کاری را انجام دهد نه اینکه واقعا کار را به انجام برساند. این افراد هنوز کار قبلی به پایان نرسیده به سراغ کار و فعالیت دیگری می روند.

مثل این می ماند که این پیام آنها را به حرکت وا می دارد : تو زمانی خوب هستی که مرتبا در حال فعالیت باشی و استراحت نداشته باشی.

کلمات مشکل و سخت و سعی ، از این افراد بسیار شنیده می شود.

سوق دهنده قوی باش

افرادی که در این سوق دهنده هستند احساسات خود را بیان نمی کنند. چهره و حالات بدنی آنها منعکس کننده صادق احساسات واقعی شان نیست. ضمایرفاعلی که برای بیان احساس به کار می برند اغلب سوم شخص یا مجهولند : “آدم خوشحال می شود وقتی مادرش را می بیند”. یعنی من از دیدار مادرم خوشحال می شوم.

این افراد انسان ها ی دیگر، شرایط یا عوامل بیرونی را مسئول احساسات خود می دانند. ” ترافیک اعصاب همه را به می ریزد” .

“وقتی که مجبوری حرف زور بشنوی خب عصبانی میشی” یعنی وقتی حرف زور می شنوم عصبانی می شوم.

سوق دهنده عجله کن

فردی که در این سوق دهنده به سر می برد ، بسیار شتاب می کند تا زمان کم نیاورد. چنین فردی اگر زمان کافی در اختیار داشته باشد آنها را به تعویق می اندازد ولی در شرایطی که فشار گذر زمان را به شدت احساس نماید با شتاب بیشتری کارش را انجام می دهد.

فرد با سوق دهنده عجله کن خیلی سریع صحبت می کند به طوری که کلمات را به درستی ادا نمی کند و آنها را با هم مخلوط می کند.

مرتب به ساعت نگاه می کند .آرام و قرار ندارد و با نوک انگشتان و یا پاها ضربه می زند.

سخن پایانی

لازم به ذکر است که نمی توان صرفا با یک نشانه برچسب سوق دهنده ای را به کسی بزنیم. مثلا اگر کسی که در حال تلاش برای رسیدن به هدفی می باشد و از کلمه “سعی” استفاده می کند نباید به وی برپسب سختکوش باش بزنیم و همچنین فردی که در حال شمارش مطالب است را با برچسب کامل باش برانیم.

این پنج رفتار سوق دهنده در تمامی انسان ها وجود دارد . در اکثر انسان ها ، یک یا دو سوق دهنده غلبه بیشتری دارد.

 

اقدامک

فیلمهای که خودتان در آنها حضور دارید را تماشا کنید. فکر می کنید در کدام سوق دهنده قرار داشته اید؟

نشانه ها را شناسایی کنید.

در برنامه های مصاحبه که از تلویزیون پخش می شود سوق دهنده شرکت کنندگان را حدس بزنید.

 

download-11

درباره نویسنده

کارشناس ارشد روانشناسی بالینی مدرس تحلیل رفتار متقابل TA

مطالب مرتبط

14 نظر

  1. سيد محمد غريبيان

    تحلیل رفتار متقابل یکی از مقولاتی است که می تواند اساس زندگی ما را دگرگون کند
    این مقوله ای است که شما استاد بزرگوار به آن می پردازید
    امید است که ما بتوانیم با آشنایی با این مقوله بتوانیم پیش نویس های زندگی خود را تغییر دهیم

    پاسخ
    1. فریبا زنوزی

      درود بر شما
      از لطف شما سپاسگزارم
      در زمینه تحلیل رفتار متقابل هم حق مطلب را ادا کردید
      موفق باشید

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *