زیبایی به چه قیمت؟

زیبایی چیست؟

 

برای اینکه بتوانیم تعریفی از زیبایی ارایه دهیم باید در مکاتب و نظریه های مختلف جستجو نماییم. و دست آخر هم ما می مانیم و تعریف ناقصی از زیبایی که راضیمان نمی کند.

افلاطون در تعریف زیبایی می گوید : زیبایی یعنی هماهنگی بین اجزا با کل. و شهید مطهری در تعریف هماهنگی یا تناسب مطالبی را بیان کرده است. وی می گوید تناسب و هماهنگی را در پدیده های طبیعی می توان لحاظ کرد .مثلا نسبت اکسیژن و هیدروژن باید تناسب داشته باشد تا آب به دست آید ولی در زیبایی چگونه می توان به این هماهنگی و تناسب دست یافت؟

مفهوم زیبایی تحت تاثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی و مد به سرعت در حال جابه جایی و تغییر است. چیزی که بیست سال پیش زیبا به حساب می آمد حالا نه تنها زیبا نیست بلکه چه بسا ممکن است موجب خنده نیز گردد.

 

زیبایی ظاهری

ارزیابی زیبایی ظاهری بر حسب سن و جنس و قومیت و ملیت و فرهنگ انسان ها متفاوت است ،به طور مثال یک خانم جوان بر اساس پارامترهایی مورد قضاوت زیبایی قرار می گیرد و یک خانم میانسال بر اساس پارامترهای متفاوتی.

در سالهای اخیر زیبایی و تعریف آن مرتبا در حال دگرگونی است به گونه ای که افراد دنباله رو مد همواره خودشان را در رسیدن به قله های زیبایی ناکام می بینند و تمام سعی و تلاششان را می نمایند تا به سرعتشان بیفزایند و حاضرند در این راه هزینه های سنگینی را متقبل شوند و یا به سیستم اقتصادی خانواده تحمیل نمایند.

خانم ها و به تازگی آقایانی را می بینیم که برای دستیابی به زیبایی ، زیر تیغ جراحی می روند و با بی باکی در چهره و اندامهای خویش تغییرات چشم گیر ایجاد         می نمایند. رضایت از این جراحی ها نیز مقوله قابل بحث دیگری است که اگر حاصل نشود فرد ممکن است بارها و بارها به کلینیک های جراحی زیبایی متعددی مراجعه نماید و ریسک عمل را بپذیرد . در این میان گاهی شاهد اتفاقات ناگواری نیز هستیم و حتی فرد ممکن است در این راه جان شیرین خویش را نیز از دست بدهد.

 

گزارشی از یک کلینیک زیبایی

بر حسب یک اتفاق ، گذارم به یک کلینیک جراحی پلاستیک و زیبایی افتاد. در آنجا با افرادی مواجه شدم که برای زیباتر شدن و یا برای معاینه بعد از عمل به کلینیک مراجعه کرده بودند.

خانم جوانی که سه سال پیش به عمل زیبایی چانه مبادرت کرده بود و بعد از تحمل رنج فراوان ناشی از شکستن فک و نصب اجسام خارجی در فک و چانه ، پشیمان شده بود و از پزشک دیگری درخواست کرده بود چهره اش را به شکل اول بازگرداند .

خانم دیگری نیز از جراحی هایی که بر روی صورتش انجام شده بود می گفت و  از منشی وقت جدید برای دو یا سه عمل دیگر طلب می کرد . و مبالغ هنگفتی نیز در این مسیر هزینه کرده بود . این خانم دو دختر نوجوان نیز داشت که یکی از دخترانش را برای معاینه بعد از عمل زیبایی بینی به مطب دکتر آورده بود و می گفت دختر کوچکترم که سیزده ساله است لیست جراحی های مورد لزوم چهره اش را از الان نوشته و منتظر است تا به سن قانونی برسد و اقدام به جراحی نماید.

 

نکات مشترک

 

افرادی که من در آن کلینیک مشاهده کردم تعدادشان زیاد بود و خواسته ها هم متنوع. ولی همه آنها در نکاتی مشترک بودند.

اولین نکته ای که توجه مرا جلب کرد عکس های بیشماری بود که از چهره شان گرفته بودند و مدام در حال بررسی آنها بودند.

دومین نکته ، استفاده فوق العاده افراطی از آینه بود ، این افراد به طور مکرر خودشان را در آینه نگاه می کنند و بسیار ریزبینانه خود را مورد بررسی قرار می دهند و وقتی که حسابی حالشان بد شد در یک اقدام احساسی و هیجانی به یک کلینیک جراحی مراجعه می کنند.

سومین نکته ، درباره وضعیت چهره و زیبایی خود مکررا از اطرافیان سوال می کنند . خواه آشنا و خواه غریبه. نظر دیگران را می پرسند ولی با نظر و دیدگاه هیچکس به آرامش نمی رسند.

چهارم اینکه در کلینیک زیبایی با موارد جراحی دیگری هم آشنا می شوند و یک اشتغال ذهنی مجدد برایشان شکل می گیرد و عمل جراحی بعدی در ذهنشان کلید می خورد.

پنجم و البته مهم ترین نکته این است که این افراد چهره  و خود شان را دوست ندارند و چه مسیر دشواری را برای دوست داشتن خودشان طی می کنند.

 

نتیجه

اختلالی داریم تحت عنوان خود زشت پنداری که از دسته اختلالات اضطرابی است . مبتلایان به این اختلال از چهره و اندام خود راضی نیستند حتی اگر نقصی نیز نداشته باشند. خودشان را مرتبا با کسانی که از دید آنها زیبا هستند مقایسه می کنند و به همین سبب دچار یاس و افسردگی می شوند. سن شروع بیماری پایان کودکی تا اوایل بزرگسالی است.

این اختلال ممکن است با اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب و اختلالات خوردن همراه شود.

حدود ده درصد مراجعین کلینیک های زیبایی را افراد خود زشت پندار تشکیل می دهند.

 

چه باید کرد؟

 

تمامی کسانی که به کلینیک ها مراجه می کنند لزوما مبتلایان به این اختلال نیستند . ولی تب مدی که در جامعه مد پرست و تنوع طلب ما وجود دارد گاهی افراد را به ناخواسته به این وادی می کشاند.

به راستی چرا دختران جوان و زنان و به تازگی پسران جوان ما به این گستردگی به مقوله جراحی زیبایی اقبال نشان داده اند؟

در فرهنگ غنی و ارزشمند ما که همواره زیبایی سیرت ارزشمندتر از زیبایی صورت بود چه تغییراتی رخ داده که چنین نوجوانان و جوانانمان در پی کسب زیبایی گوی سبقت از یکدیگر می ربایند.

لزوم بررسی گسترده و عمیق از جانب مسؤولان مرتبط با این حوزه دیده می شود. توجه و ارزش گذاری فراوان در زمینه زیبایی در فیلم ها و سریال ها آفتی است که به طرز تلقی نوجوانان آسیب وارد می کند.

 

خانواده ها چه کنند؟

شناسایی و تقویت قابلیت های فراوانی که در دختران و پسران نوجوان وجود دارد ، می تواند از بروز احساس نامطلوب پیشگیری نماید.

به پدر و مادر ها توصیه می کنم عشق بی قید و شرط خودشان را نثار فرزندانشان نمایند . آنها را در آغوش بکشند و اجازه دهند فرزندشان از این عشق سیراب شوند.

هرگز فرزندشان را با کس دیگری مقایسه ننمایند .

عشق را به وجود فرزندتان بدهید و انتقاد را  نسبت به عمل نادرستی که انجام داده است بیان کنید.

   گر تو را نور یقین پیدا شود      می تواند زشت هم زیبا شود

 

 

 

درباره نویسنده

کارشناس ارشد روانشناسی بالینی مدرس تحلیل رفتار متقابل TA

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *