بازدارنده ها در تحلیل رفتار متقابل

اکنون

راهکارهایی برای زیستن در زمان حال

www.faribazonoozi.com

بازدارنده ها

در اوان کودکی و آن هنگام که هنوز کودک قادر به سخن گفتن نیست ، یک دسته پیام های “نکن” و “نباش” از والدین دریافت می نماید. این پیام ها به پیام های بازدارنده معروفند.

آنچه که کودک در پیش نویس خود تصمیم گیری می کند ، به صورت یک باور راسخ و قدرتمند در می آید . کودک به آن باور وفادار می ماند تا آنجا که در سنین بزرگسالی نیز آن باورها همچنان کار می کنندو زمان هایی که فرد در پیش نویس به سر می برد به همان پیام ها گردن می نهد.

بازدارنده ها پیام های نهی کننده دوازده گانه ای می باشند ، همان طور که از اسمشان پیداست این پیام ها محدودیت هایی را بر فرد تحمیل می کنند و اثرات بسیاری بر سرنوشت فرد می گذارند.

برای بی اثر کردن بازدارنده ها مجوزهایی از بخش بالغ فرد صادر می گردد که به فرد این آزادی و اختیار را می دهد که با در پیش گرفتن رفتار و یا داشتن احساس مناسب ، بازدارنده موردنظر را به تعطیلی بکشاند.

عناوین بازدارنده ها

  • وجود نداشته باش

  • فکر نکن

  • احساس نکن

  • خودت نباش

  • هیچ کاری نکن

  • سالم نباش

  • نزدیک نشو

  • تعلق نداشته باش

  • مهم نباش

  • موفق نشو

  • بزرگ نشو

  • بچه نباش

 وجود نداشته باش

این بازدارنده مهلک ترین بازدارنده است. از طرفی تعداد کسانی که این بازدارنده را دارند نیز بالاست. ویژگی بارز این افراد عدم رعایت نکات ایمنی ، عدم مراقبت از خود و در سطوح عمیق تر و شدیدتر میل به آزار رساندن به خود و حتی از بین بردن خود است.

فکر نکن

افراد تحت تاثیر این بازدارنده خود را از فکر کردن و راه حل یابی در مورد مسایل زندگیشان ناتوان می بینند. زمانی که باید روی نکته یا مورد مهمی تمرکز کنند به نظر می رسد مغزشان قفل شده و به اصطلاح هنگ می کنند.

احساس نکن

برخی از احساسات ممکن است در خانواده ای مجاز به حساب نیاید و فردی که در این خانواده رشد یافته باشد مجوز آن احساسات را نداشته باشد.

خودت نباش

زمانی که جنسیت فرد به رسمیت شناخته نشود. مثلا اگر خانواده خواهان داشتن فرزند پسر هستند ولی فرزند دختر نصیبشان می شود و از همان ابتدا از فرزند دختر درخواست رفتار پسرانه دارند.

خودت نباش گاهی به صورت عدم پذیرش کودک است و از وی خواسته می شود مانند والدین و یا اشخاص دیگر رفتار کند.

هیچ کاری نکن

والدینی که به شدت مراقب فرزندانشان هستند این پیام منفی را به فرزندشان منتقل می کنند. والدینی هم که به کارهای کامل و بی عیب و نقص پذیرش می دهند اجازه انحام کاری را به فرزندانشان نمی دهند.

سالم نباش

زمانی که کودک بیشترین توجه حتی توجه یا نوازش منفی را هنگامی که بیمار است و یا از لحاظ روانی تعادل ندارد دریافت می کند یاد می گیرد برای جلب توجه دیگران بیمار یا نامتعادل باشد.

نزدیک نشو

ترس از صمیمیت و دور ماندن فرد از بعضی افراد و یا ارتباطات نتیجه پیام نزدیک نشو است.

images (41)

تعلق نداشته باش

تو با همه فرق داری . این پیام به‌صورت مثبت یا منفی منتقل می‌شود

تو متفاوت از دیگرانی . ممکن است به این معنی باشد که دیگران از عهده درک تو برنمی‌آیند . یا اینکه تو لایق ورود در گروه‌ها نیستی

مهم نباش

پیام بازدارنده مهم نباش این است : تو و آنچه انجام می‌دهی یا می‌گویی اهمیتی ندارید؛ و زمانی دوستت خواهیم داشت که خودت را مطرح نکنی.

موفق نشو

این پیام بازدارنده با رفتار والدین هنگامی‌که با موفقیت فرزندشان به سردی برخورد می‌کنند دریافت می‌شود و یا اینکه زمانی که والدین در درون از موفقیت فرزندشان دچار رشک می‌شوند و یا اینکه برای محافظت از فرزندشان عدم تمایلشان از موفقیت و استقلال فرزند را در قالب این پیام به وی منتقل می‌کنند.

بزرگ نشو

والدین نمی‌توانند بزرگ شدن و استقلال فرزند را بپذیرند و تلاش بر این است که وی همچنان به اطاعت بی‌چون‌وچرا از والدین ادامه دهد.

بچه نباش

فرزندانی که این پیام را دریافت می‌نمایند متوجه می‌شوند که هر چه سریع‌تر باید بزرگ شوند و اطرافیان از آنان انتظار رفتار کودکانه ندارد.

بی اثر کردن بازدارنده ها

شاید این پرسش برای شما پیش بیاید که آیا می توان بازدارنده ها را تعطیل یا بی اثر نمود؟

تعطیل یا بی اثر کردن بازدارنده ها با آگاهی در حوزه “بالغ” امکان پذیر است. “بالغ” قدرتمند و ورزیده با در نظر گرفتن امکانات فرد و با واقع بینی می تواند مجوزهای لازم را صادر نماید.

 

 

نکته

*** کتابی با عنوان “اقامت در سرزمین اکنون ” در حال انتشار است. مطالعه این کتاب به خواننده کمک می کند تا بازدارنده های خودش را بهتر بشناسد .

همچنین مجوزهای لازم نیز در اختیار فرد قرار داده شده است.

توصیه:

مطالعه این کتاب را به دست اندکاران تعلیم و تربیت کودکان اعم از والدین و معلمین  و همچنین هر فرد بزرگسالی که در مسیر خودشناسی قرار دارد ، توصیه می نمایم.

 

 

اکنون

راهکارهایی برای زیستن در زمان حال

www.faribazonoozi.com

28 نظر

  1. شهرام تجزيه‌چي

    سلام استاد زنوزی گرامی
    نکات بسیار مهمی مطرح فرمودید. این بازدارنده در فرهنگ ما بسیار زیاد هستند. نظام رسمی آموزش هم مشوق آن‌هاست. به امید ‌روزی که همه این بازدارنده‌ها را بشناسند و در جهت تضعیف آن‌ها و در نتیجه توانمندسازی جامعه گام بردارند. ممنون از شما

    پاسخ
    1. فریبا زنوزی

      درود بر شما
      بازدارنده ها نقش ترمز را در مسیر تلاش و موفقیت انسان ها ایفا می کنند.
      با شناخت آنها می توانیم بر آنها غلبه کنیم.
      فرمایش شما کاملا صحیح است.
      سپاسگزارم

  2. سيد محمد غريبيان

    نکاتی شما در مقاله تان اشاره کردید نقش به سزایی می تواند در تربیت فرزندان داشته باشد
    اگر ما در زندگی خودمان دقت کنیم در مواجهه با فرزندانمان همواره در حال استفاده از بازدارنده ها هستیم
    حتی خودمان هم متوجه نیستیم
    امید است آشنایی با حضرتعالی و مقوله ای که به آن می پردازید بتواند یاری رسان تربیتهای ما باشد

    پاسخ
    1. فریبا زنوزی

      درود بر شما
      بازدارنده ها نقش بسیار مهمی در زندگی فرزندان دارند و بهتر است والدین به این امر مهم بپردازند تا فرزندانشان در محیط سالم تری رشد کنند.
      از توجه شما متشکرم

    1. فریبا زنوزی

      درود بر شما
      از حضور و بیان دیدگاهتان در سایت سپاسگزارم.
      بازدارنده ها نقش مهمی در مسیر زندگی فرزندان دارند .
      موفق باشید

  3. ريحون

    روان شناسی عجب علم عمیقیه. هر چی بیشتر می خونی و بیشتر روی خودت کار می کنی، می بینی که هنوز مواردی برای اصلاح و بهتر شدن وجود دارد و دوست داری باز هم بهتر و قوی تر بشی.
    ممنون از شما بابت این که به جامعه آگاهی می دید
    موفق باشید

    پاسخ
  4. ولی بختیاری

    ّبا سلام خدمت استاد زنوزی گرامی
    بسیار مقاله خوب و کاملی بود، امان از این بازدارنده ها، که علاوه بر اینکه برای خود ما بکار گرفته شده، ما نیز برای فرزندان خود نیز از این واژگان بی نهایت استفاده نموده ایم، کاش زودتر این موارد را می دانستیم، هر چند که حالا نیز خیلی دیر نشده است.
    با تشکر از شما

    پاسخ
  5. عماد زارعی پور

    با سلام خدمت شما استاد گرامی
    مقاله شما رو کامل مطالعه کردم. فوق العاده ساده، قابل فهم، کاربردی.
    خیلی استفاده کردم از مطالب وبسایتتون.
    به عنوان مخاطب سایتتون ازتون درخواست می کنم اگه ممکنه مطالب آموزشی بیشتری بگذارید.
    موفق باشید.

    پاسخ
    1. فریبا زنوزی

      درود بر شما
      ممنون از بیان دیدگاهتون
      انشاالله مقالات بیشتری روی سایت قرار خواهد گرفت.
      از بیان درخواستتون صمیمانه سپاسگزارم

  6. صوفیا علیخانی

    سرکار خانم زنوزی عزیز بسیار سپاسگزارم از تحلیل خوبی که داشتیدو با اینکه حوزه تخصصی من در زمینه IT میباشدولی بنظرم بسیار نیاز است که همگی ما در حوزه روانشناختی گام برداشته و آموزش ببینیم زیرا هر کدام ازما بنوعی در یکی از این تله ها گرفتاریم که گاها بسیار بازدارنده میباشد .

    پاسخ
    1. فریبا زنوزی

      درود بر شما
      درست می فرمایید . برای رشد و موفقیت خودمان بهتر است موانع را شناسایی و برطرف کنیم.
      سپاس از بیان دیدگاهتون

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *